مسجدالنبی
مسجدالنبی یا این که مسجد نَبوی یا این که مسجد پیغمبر، یکیاز سه مسجد اساسی مسلمانها میباشد. دو مسجد دیگر به ترتیب مداقه مسجدالحرام و مسجدالاقصی میباشند. به نظریه مسلمانها آرامگاه محمد، فرستاده اسلام دراین جا واقع شده است. به همین عامل به بقعه محمد یا این که مقبره نبوی نیز دارای شهرت میباشد. مسجدالنبی از زیارتگاههای اصلی مسلمانها بهشمار مسجد قبا مشهد میرود.
مسجد نبوی مسجدی تاریخی در مدینه میباشد که در شرق شهر مدینه سازه شده است. در منابع اسلامی داستان گردیده این مسجد را محمد در سال در آغاز هجری و در اول روزهای ورود به مدینه به دست خویش و به ملازمت مهاجرین و انصار تشکیل داد و آرامگاه محمد، که در خانه وی واقع بود، بعد از گسترش مسجد در آن آدرس مسجد قبا مشهد قرار گرفت.
تاریخچه
نوا ایجاد کرد مسجد
بر طبق احادیث، بعداز نقطه پایان بنای مسجد قبا، محمد و مهاجران مکی، بین استقبال انصار و مدینه، راهی مدینه شدند. تمامیٔ قبایل مسلمانگردیدهٔ یثرب و پیرامون آن خلال خوشآمدگویی به محمد، از وی میخواستند تا در منزل و فامیل آن ها سکنی نماید. البته محمد علاوه بر سپاس، تعیین محل معاش را به قضای الهی حواله کرد. ستور (مرکب)، کنار منزلٔ ابوایوب انصاری زانو زد و محمد آنجا ساکن شد و دعایی بهاین مضمون رزرو مسجد قبا مشهد خواند:
«رَبِّ اَنزلنی مُنزَلاً مُتوشهَکاً، وَاَنتَ خَیرُالمُنزلینَ» یعنی «پروردگارا! در فرودگاهی میمون فرودم آور، و تو شایسته ترین شماره تلفن مسجد قبا مشهد فرودآورندگانی»[۱]
تشکیل داد اول بنای مسجد
محمد از سهیل و سهل وآسان، یا این که سرپرست آنان، یا این که طایفهٔ بنونجار خواهان به دست آوردن مربد شد. تا در آنجا منزل و مسجدی را سازه نهد. تاریخنگاران به گواه منابع دارای اعتبار هملحاظ اند که در تشکیل داد ابتدا مسجد، محمد همدوش با دیگر صحابهٔ گران قدر مهاجرین و انصار، فعالیت میکردهمیباشد. بیهقی به قصه عبدالله بن قدمت که گزینه تصریح محمد بخاری در درست قرار گرفته، اشارهٔ خاصی مینماید که: «مسجد نبی دارنده دیوارها و محورهایی از آجر نپخته بود و سقف آن با شاخههای درخت پوشیده و ردیفهایش تنههای رطب بود.»
از بینش الاقشهری، به استناد گفتهٔ عبداللهَ قدمت، بنای مسجد در آن زمان، سه درب داشتهمیباشد: دربی سوی دیوار جنوبی مسجد، دربی به اسم «عاتکه» در شمال دیوار باختری -که به بابالرحمة معروف میباشد- و درب سوم به عبارتی درب جبرئیل فعلی میباشد که وسطٔ دیوار خاوری مسجد قرار داشتهمیباشد.
نوحه نبوی
نوحه نبوی یا این که مدیحه شریفه یا این که نوحه مبارکه مکانی در حوزه جنوب شرقی مسجد و مسافتٔ دربین آرامگاه محمد و منبر وی میباشد که ارتفاع آن ۲۲ متر و پهنا آن ۱۵ متر میباشد. دراین مکان فرش سبز رنگی پهن گردیده و آرامگاه، منبر و محراب در محدودهٔ آن قرار داراهستند. این جای برای مسلمانها به انگیزه سخنی از محمد مکانی مقدس و پرفضیلت میباشد.[۲]
محمد در باب این جای گفتهمیباشد:
«در بین منبر و منزل اینجانب باغی میباشد از گلشنهای فردوس و منبر اینجانب بر دری از درهای پردیس جای دارد.»[۳]
ردیفها
نوشتهیعلمیٔ مهم: ردیفهای مسجد النبی
در مسجد نبوی از استارت ردیفهایی شناخته گردیده و دارای شهرت وجود داشتند. مثلا ردیف مُخَلَّقه (نمازگاه محمد) و ردیف مهاجران یا این که ردیف عایشه، ردیف توبه، ردیف السّریر، ردیف مَحْرَسْ (منسوب به علی)، ردیف وُفود، جایگاه جبرئیل (در منزل علی و فاطمه زهرا)، ردیف تهجد، و ردیف حنّانه[۴] میباشند.[۵]
تغییر تحول قبله
بعد از تغییرو تحول سوی قبله از بیتالمقدس (شمال غربی مسجد) به کعبه (جنوب مسجد)، محمد دربِ باز در دیوار جنوبی را مسدود کرد و درب دیگری گشود که شاید گفتهٔ حافظ محمد بن محمود بن نجار[۶] با حقیقت مبنی بر باشد که درب در دیوار شمالی و روبروی دربی بوده که بعداز تغییر و تحول قبله بسته گردیدهبود.
بیهقی[۷] از عباده داستان مینماید که: «انصار مالی را گرد آورده به حضور محمد آوردند و پیشنهادند که مسجد را بازساخته بیارایند، و گفتند تا کی بایستی پایین این سقف که پوشال رطب میباشد، نماز بگزاریم؟». محمد اعلامکرد: «سقف مسجد برادرم موسی نیز همینطور بود و اینجانب از طریق وی برنمیگردم»
اولیه پیشرفتها
بنای مسجد همچنان مخلوط و صورت نخستش را تا ۷ (قمری) نگه داشت و دراین زمان تغییری نکرد. در سال هفتم هجری بعد از فتح دژهای خیبر به دست مسلمانها به سوی مدینه بازگشتند. بایستگی گسترشٔ مسجد بهخیال و خاطر ارتقا روزمرهٔ جمعیت مسلمانها، در حیث پیغمبر و اصحابش آمد. به گفتهٔ جعفر درست گو[۸] محمد مسجد را از درازا و عرض چنان فراخ کرد که زیرا مربع ۱۰۰× ۱۰۰ اَرَشی درآمد.
با دقت به برابری نسبی اَرَش با متر، مساحت مسجد در سال هفتم بایستی ۲۴۳۳ متر مربع گردیدهباشد. این متراژ عینی از بنای مسجد، طبق معیارهای نقشهای که کارشناسان رخنه در اواخر سدهٔ ششم شمسی که ۲۴۷۵ متر مربع ارائه دادهاند، هم خوانی داراست.
تشییع جنازه محمد
بارگاه محمد، ابوبکر و قدمت
به باور مسلمانها، بعداز درگذشت محمد اورا در منزلاش (اتاق عایشه) به خاک سپردند. در جریان گسترش مسجد النبی، این جای در مسجد واقع شد.[۹] بعداز مرگ ابوبکر و قدمت آنها را کنار آرامگاه محمد به خاک سپردند.
مسجدالنبی
مسجدالنبی یا این که مسجد نَبوی یا این که مسجد پیغمبر، یکیاز سه مسجد اساسی مسلمانها میباشد. دو مسجد دیگر به ترتیب مداقه مسجدالحرام و مسجدالاقصی میباشند. به نظریه مسلمانها آرامگاه محمد، فرستاده اسلام دراین جا واقع شده است. به همین عامل به بقعه محمد یا این که مقبره نبوی نیز دارای شهرت میباشد. مسجدالنبی از زیارتگاههای اصلی مسلمانها بهشمار مسجد قبا مشهد میرود.
مسجد نبوی مسجدی تاریخی در مدینه میباشد که در شرق شهر مدینه سازه شده است. در منابع اسلامی داستان گردیده این مسجد را محمد در سال در آغاز هجری و در اول روزهای ورود به مدینه به دست خویش و به ملازمت مهاجرین و انصار تشکیل داد و آرامگاه محمد، که در خانه وی واقع بود، بعد از گسترش مسجد در آن آدرس مسجد قبا مشهد قرار گرفت.
تاریخچه
نوا ایجاد کرد مسجد
بر طبق احادیث، بعداز نقطه پایان بنای مسجد قبا، محمد و مهاجران مکی، بین استقبال انصار و مدینه، راهی مدینه شدند. تمامیٔ قبایل مسلمانگردیدهٔ یثرب و پیرامون آن خلال خوشآمدگویی به محمد، از وی میخواستند تا در منزل و فامیل آن ها سکنی نماید. البته محمد علاوه بر سپاس، تعیین محل معاش را به قضای الهی حواله کرد. ستور (مرکب)، کنار منزلٔ ابوایوب انصاری زانو زد و محمد آنجا ساکن شد و دعایی بهاین مضمون رزرو مسجد قبا مشهد خواند:
«رَبِّ اَنزلنی مُنزَلاً مُتوشهَکاً، وَاَنتَ خَیرُالمُنزلینَ» یعنی «پروردگارا! در فرودگاهی میمون فرودم آور، و تو شایسته ترین شماره تلفن مسجد قبا مشهد فرودآورندگانی»[۱]
تشکیل داد اول بنای مسجد
محمد از سهیل و سهل وآسان، یا این که سرپرست آنان، یا این که طایفهٔ بنونجار خواهان به دست آوردن مربد شد. تا در آنجا منزل و مسجدی را سازه نهد. تاریخنگاران به گواه منابع دارای اعتبار هملحاظ اند که در تشکیل داد ابتدا مسجد، محمد همدوش با دیگر صحابهٔ گران قدر مهاجرین و انصار، فعالیت میکردهمیباشد. بیهقی به قصه عبدالله بن قدمت که گزینه تصریح محمد بخاری در درست قرار گرفته، اشارهٔ خاصی مینماید که: «مسجد نبی دارنده دیوارها و محورهایی از آجر نپخته بود و سقف آن با شاخههای درخت پوشیده و ردیفهایش تنههای رطب بود.»
از بینش الاقشهری، به استناد گفتهٔ عبداللهَ قدمت، بنای مسجد در آن زمان، سه درب داشتهمیباشد: دربی سوی دیوار جنوبی مسجد، دربی به اسم «عاتکه» در شمال دیوار باختری -که به بابالرحمة معروف میباشد- و درب سوم به عبارتی درب جبرئیل فعلی میباشد که وسطٔ دیوار خاوری مسجد قرار داشتهمیباشد.
نوحه نبوی
نوحه نبوی یا این که مدیحه شریفه یا این که نوحه مبارکه مکانی در حوزه جنوب شرقی مسجد و مسافتٔ دربین آرامگاه محمد و منبر وی میباشد که ارتفاع آن ۲۲ متر و پهنا آن ۱۵ متر میباشد. دراین مکان فرش سبز رنگی پهن گردیده و آرامگاه، منبر و محراب در محدودهٔ آن قرار داراهستند. این جای برای مسلمانها به انگیزه سخنی از محمد مکانی مقدس و پرفضیلت میباشد.[۲]
محمد در باب این جای گفتهمیباشد:
«در بین منبر و منزل اینجانب باغی میباشد از گلشنهای فردوس و منبر اینجانب بر دری از درهای پردیس جای دارد.»[۳]
ردیفها
نوشتهیعلمیٔ مهم: ردیفهای مسجد النبی
در مسجد نبوی از استارت ردیفهایی شناخته گردیده و دارای شهرت وجود داشتند. مثلا ردیف مُخَلَّقه (نمازگاه محمد) و ردیف مهاجران یا این که ردیف عایشه، ردیف توبه، ردیف السّریر، ردیف مَحْرَسْ (منسوب به علی)، ردیف وُفود، جایگاه جبرئیل (در منزل علی و فاطمه زهرا)، ردیف تهجد، و ردیف حنّانه[۴] میباشند.[۵]
تغییر تحول قبله
بعد از تغییرو تحول سوی قبله از بیتالمقدس (شمال غربی مسجد) به کعبه (جنوب مسجد)، محمد دربِ باز در دیوار جنوبی را مسدود کرد و درب دیگری گشود که شاید گفتهٔ حافظ محمد بن محمود بن نجار[۶] با حقیقت مبنی بر باشد که درب در دیوار شمالی و روبروی دربی بوده که بعداز تغییر و تحول قبله بسته گردیدهبود.
بیهقی[۷] از عباده داستان مینماید که: «انصار مالی را گرد آورده به حضور محمد آوردند و پیشنهادند که مسجد را بازساخته بیارایند، و گفتند تا کی بایستی پایین این سقف که پوشال رطب میباشد، نماز بگزاریم؟». محمد اعلامکرد: «سقف مسجد برادرم موسی نیز همینطور بود و اینجانب از طریق وی برنمیگردم»
اولیه پیشرفتها
بنای مسجد همچنان مخلوط و صورت نخستش را تا ۷ (قمری) نگه داشت و دراین زمان تغییری نکرد. در سال هفتم هجری بعد از فتح دژهای خیبر به دست مسلمانها به سوی مدینه بازگشتند. بایستگی گسترشٔ مسجد بهخیال و خاطر ارتقا روزمرهٔ جمعیت مسلمانها، در حیث پیغمبر و اصحابش آمد. به گفتهٔ جعفر درست گو[۸] محمد مسجد را از درازا و عرض چنان فراخ کرد که زیرا مربع ۱۰۰× ۱۰۰ اَرَشی درآمد.
با دقت به برابری نسبی اَرَش با متر، مساحت مسجد در سال هفتم بایستی ۲۴۳۳ متر مربع گردیدهباشد. این متراژ عینی از بنای مسجد، طبق معیارهای نقشهای که کارشناسان رخنه در اواخر سدهٔ ششم شمسی که ۲۴۷۵ متر مربع ارائه دادهاند، هم خوانی داراست.
تشییع جنازه محمد
بارگاه محمد، ابوبکر و قدمت
به باور مسلمانها، بعداز درگذشت محمد اورا در منزلاش (اتاق عایشه) به خاک سپردند. در جریان گسترش مسجد النبی، این جای در مسجد واقع شد.[۹] بعداز مرگ ابوبکر و قدمت آنها را کنار آرامگاه محمد به خاک سپردند.
آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه